Jak firmy w 2025 obniżają koszty energii – wywiad o ESS, EMS i opłacalności inwestycji

Magazyny energii w przedsiębiorstwach stają się w 2025 roku jednym z najskuteczniejszych narzędzi do redukcji kosztów energii oraz zabezpieczenia biznesu przed zmianami na rynku energii.

Publikujemy wywiad Armanda Naporowskiego dla portalu Gramwzielone.pl o tym, dlaczego w 2025 roku wiele przedsiębiorstw płaci za energię mniej niż w 2021 – mimo wzrostu cen nominalnych. Materiał pokazuje, jak systemy magazynowania energii (ESS) i systemy zarządzania energią (EMS) realnie obniżają koszty, skracają czas zwrotu inwestycji i optymalizują zużycie energii w biznesie.

Najczęstsze problemy przedsiębiorstw w kontaktach z zakładami energetycznymi

Gramwzielone.pl: Na podstawie Pana wieloletnich doświadczeń jakie są najczęstsze problemy i wyzwania przedsiębiorców we współpracy z zakładami energetycznymi?

Armand Naporowski, członek zarządu Technius EMS sp. z o.o.: Zdecydowanie problemem nr 1 dla przedsiębiorców w Polsce jest nieznajomość procedur stosowanych przez zakłady energetyczne oraz innych, stale zmieniających się uwarunkowań prawnych związanych z optymalizacją kosztów energii, w tym inwestycji w nowoczesne technologie energetyczne. Właściciele firm, członkowie zarządu i dyrektorzy, którzy zgłaszają się do naszych spółek często czują się jak między przysłowiowymi „młotem a kowadłem”.

Z jednej strony słyszą o możliwościach obniżenia kosztów energii, o nowych technologiach poprawiających efektywność energetyczną, a z drugiej strony brakuje im wiarygodnego źródła wiedzy, które pozwoli im świadomie ocenić na ile dane rozwiązanie jest rzeczywiście korzystne dla ich biznesu np. ile z tego co przekazuje im handlowiec na temat oferowanego urządzenia lub usługi ma szansę być wdrożone do ich przedsiębiorstwa. Brak wiarygodnego źródła informacji u części przedsiębiorców wywołuje na tyle silny lęk (najczęściej nieuświadomiony), że wybierają płacenie znacznie więcej za energię niż chociażby ich  konkurencja, byleby nie podejmować ryzyka nietrafionej lub zbyt skomplikowanej dla nich inwestycji.

Jak zmienił się rynek energii w ostatnich latach i co to oznacza dla firm

Z Pana perspektywy jak zmienił się rynek energii na przestrzeni ostatnich lat?

Przede wszystkim w okresie 3 ostatnich lat większość przedsiębiorstw w Polsce boleśnie odczuła na swoich budżetach drastyczny wzrost kosztów energii czynnej i opłat dystrybucyjnych. Mówię większość, gdyż w myśl przysłowia „gdy wieją wichry zmian, jedni budują mury, inni budują wiatraki.” gros przedsiębiorców skupiło się na wyborze jak najniższej z wysokich „stałych” cen energii na podstawie wieloletnich kontraktów ze sprzedawcami energii i montażu mikroinstalacji fotowoltaicznej (do 150kW), a część decydentów wykorzystało szanse płynące z zachodzących zmian na rynku energii. W ostatnich latach pojawiło się wiele nowych instrumentów, uproszczeń w przepisach i technologii obniżających koszty energii m.in. taryfy dynamiczne, DSR, kontrakty typu PPA, magazyny energii, systemy zarządzania energią, arbitraż cenowy.

Można zatem powiedzieć, że rynek energii w Unii Europejskiej przechodzi prawdziwą ewolucję. W przypadku klientów biznesowych w większości przypadków nie pasuje już do nich określenie „odbiorca energii”, nie pasuje już nawet określenie „prosument” gdyż przedsiębiorstwo, które nadąża nad zmianami i wykorzystuje szanse z postępującej transformacji energetycznej można nazwać integralną częścią sieci elektroenergetycznej. Odbiorcy energii w 2025 roku nie tylko mogą kupować i wykorzystywać energię czynną w inteligentny sposób, ale również mogą zarabiać chociażby poprzez wsparcie sieci energetycznych w równoważeniu popytu i podaży energii.

Wartym podkreślenia jest fakt, że coraz częściej przedsiębiorcy inwestują w technologie niskoemisyjne i poprawę efektywności energetycznej z chęci ograniczania negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Można powiedzieć, że w energetyce łatwo jest połączyć „przyjemne z pożytecznym”, gdyż w większości przypadków rozwiązania korzystne ekologicznie przynoszą inwestorowi również wymierne korzyści ekonomiczne.

Rozwarstwienie kosztów energii w 2025 – dlaczego jedni płacą 2000 zł, a inni 500 zł za MWh

Ile obecnie płacą odbiorcy biznesowi za energię elektryczną?

W poprzednim pytaniu zapomniałem dodać jeszcze jedną bardzo istotną zmianę na rynku energii w ostatnich latach, która jest ważna również w kontekście niniejszego pytania. Mianowicie odbiorcy energii w Polsce proporcjonalnie coraz więcej płacą za „dystrybucję” energii a coraz mniej za energię czynną. W mojej opinii aby ocenić ile obecnie płacą odbiorcy biznesowi to powinniśmy uwzględnić wszystkie składowe rachunków za energię elektryczną, które tak jak w tym roku podkreślał Rafał Brzoska są dla większości przedsiębiorców nieczytelne. Jednakże z perspektywy energetyka uważam, że to dobrze, że klienci biznesowi otrzymują faktury za energię ze szczegółowym zestawieniem z czego wynika wartość do zapłaty. Dzięki tym danym oraz wiedzy o rynku energii możemy świadomie optymalizować koszty przedsiębiorstwa.

Wracając jednak do meritum pytania to rok 2025 roku z moich obserwacji jest wyjątkowy, gdyż odkąd zajmuję się kosztami energii w biznesie, czyli od 2011 roku, to jeszcze nigdy nie widziałem tak wielkiego rozwarstwienia kosztów energii dla przedsiębiorstw. Widziałem faktury średniej wielkości firm, które w tym roku płacą ponad 2000 zł za 1 MWh, a również takie, które zapłaciły w tym roku nawet poniżej 500 zł za 1 MWh. Jeżeli dla przykładu przyjmiemy, że obie firmy zużywają 300 MWh rocznie to pierwsza z tych firm zapłaci ponad 450 000,00 zł rocznie więcej za energię!

Takie różnice nie są przypadkowe – magazyny energii w przedsiębiorstwach coraz częściej pozwalają aktywnie sterować kosztem zakupu i dystrybucji energii.

„Coraz więcej firm chociażby dzięki posiadanej instalacji fotowoltaicznej i magazynowi energii z systemem zarządzania energią zarabia m.in. na odsprzedaży energii do sieci i uczestnictwie w DSR od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych rocznie.”

Magazyny energii w przedsiębiorstwach – rola i funkcje w 2025

Jakie funkcje pełnią magazyny energii u biznesowych odbiorców energii?

Zastosowanie magazynów energii w przedsiębiorstwach staje się w 2025 roku standardem optymalizacyjnym, a nie projektem ‘innowacyjnym’.

Funkcjonalność magazynu energii, a dokładniej systemu magazynowania energii zależy bardziej od systemu zarządzania energią (EMS) niż od samych urządzeń. Magazyn energii stanowi sama część stałoprądowa (DC) zarządzaną przez BMS, a jego najważniejszą częścią są akumulatory / baterie. Zaś system magazynowania energii składa się z ogniw bateryjnych, dwukierunkowego falownika (PCS), systemu przeciwpożarowego i przeciwwybuchowego, aparatury rozdzielczej itd. Dzięki zintegrowaniu Technius EMS z systemami magazynowania energii produkowanymi przez firmę Kehua Tech biznesowi odbiorcy energii mogą skorzystać z aż jedenastu funkcji.

Należą do nich  m.in.: monitoring najważniejszych parametrów energetycznych w firmie, blokada wypływu energii elektrycznej do sieci, zwiększenie autokonsumpcji z własnych źródeł energii, redukcja poziomu mocy umownej (tzw. peak shaving), optymalizacja kosztów zakupu energii czynnej (np. poprzez przejście na godzinowe zakupy w oparciu o notowania Towarowej Giełdy Energii), redukcja kar za energię bierną, optymalizacja kosztów dystrybucji energii, zapewnienie zasilania awaryjnego z ESS, automatyzowanie DSR i Usług Systemowych dzięki którym posiadacze ESS mogą zarabiać za gotowość jego udostępnienia na potrzeby sieci elektroenergetycznej.

W praktyce magazyny energii w przedsiębiorstwach pozwalają nie tylko na stabilizację pracy zakładu, ale również na redukcję kar i poprawę autokonsumpcji.

Od czego zależy czas zwrotu z inwestycji w ESS z EMS w firmach

W jakim czasie zwraca się inwestycja w system magazynowania energii dla przedsiębiorstw?

To właśnie magazyny energii w przedsiębiorstwach są dziś jednym z głównych czynników, które umożliwiają realną kontrolę nad końcowym kosztem energii w biznesie.

Po pierwsze ceny systemów magazynowania energii i EMS (Energy Management System) na rynku są bardzo zróżnicowane, po drugie nie każde przedsiębiorstwo może skorzystać ze wszystkich funkcjonalności takiego zestawu, dlatego czas zwrotu może wynieść od 3 do 12 lat (zakładając, że najtańsze systemy na rynku rzeczywiście będą działać zgodnie z oczekiwaniami inwestora).

Wszystkie zainstalowane przez nasze spółki systemy zarządzania energii marki Kehua z aplikacją Technius EMS zakładają stopę zwrotu o wartości ponad 20%, a należy podkreślić, że w kalkulacjach nie braliśmy pod uwagę oszczędności wynikających chociażby z zapewnienia zasilania rezerwowego w czasie 100ms lub krótszej. Z analiz wykorzystania ESS, które przeprowadziliśmy dla naszych klientów wynika, że prosty czas zwrotu ESS wysokiej jakości, sprawdzonego producenta z uczciwą marżą wynosi najczęściej od 4 do 5 lat.

Wykonanie takiej analizy każdorazowo rekomendujemy przed podjęciem decyzji o inwestycji w system magazynowania energii. Na podstawie charakterystyki danego przedsiębiorstwa, w tym profili zużycia energii i poboru mocy czynnej, należy ocenić jakie funkcje może pełnić ESS, obliczyć jakie są potencjalne oszczędności i/lub zyski z inwestycji oraz wskazać rekomendowane parametry systemu. Dopiero wtedy będziemy mogli odpowiedzieć na pytanie jaki będzie czas zwrot z inwestycji w danej firmie.

„Zdecydowanie zalecam każdorazowe przeprowadzenie profesjonalnej analizy kosztów i przychodów z inwestycji w system magazynowania energii z EMS, gdyż kwestia czasu i stopy zwrotu w tym przypadku jest dość mocno zindywidualizowana.”

Dla jakich firm ESS jest najbardziej opłacalny, a gdzie zwrot będzie najdłuższy

Dla jakiego typu przedsiębiorstw (branż, skali zużycia) inwestycja w magazyn energii jest najbardziej opłacalna?

Póki co inwestycja w systemy magazynowania energii bez dotacji jest opłacalna głównie dla punktów poboru energii o mocy umownej powyżej 40 kW. Analizując tylko tą grupę odbiorców łatwiej jest odpowiedzieć na pytanie jakie przedsiębiorstwa osiągną najdłuższe czasy zwrotu (powyżej 6 lat), gdyż takich przedsiębiorstw jest stosunkowo mało. Przede wszystkim będą to przedsiębiorstwa, które w 90-100% wykorzystują moc przyłączeniową przez całą dobę, gdyż w takich przypadkach magazyn energii nie będzie miał kiedy się naładować, a zwiększenie mocy przyłącza może być niemożliwe ze względu na brak wolnych mocy w sieci elektroenergetycznej.

Drugim jeszcze rzadziej występującym przypadkiem są doskonale zarządzane energetycznie przedsiębiorstwa. Dzięki dostosowaniu procesów technologicznych do potrzeb energetyki takie firmy już wykorzystują najbardziej korzystne rozwiązania na rynku, w tym zakup energii w oparciu o notowania godzinowe, DSR, strażnika mocy, kompensację mocy biernej, ulgi w opłacie mocowej elektrycznej itp., a co za tym idzie ich koszt energii jest bardzo niski, więc korzyści ekonomiczne z inwestycji w ESS będą mniejsze.

Warto jednak podkreślić, że takie firmy również analizują wykorzystanie systemów magazynowania energii, gdyż poza ekonomią liczy się jeszcze wygoda i bezpieczeństwo na które wpływają m.in. uniezależnienie się od konieczności dostosowania funkcjonowania przedsiębiorstwa od godzin z tańszą energią czy automatyzacja procesów. Zaś przedsiębiorstwa, które według przeprowadzonych przez nas analiz wykorzystania ESS osiągną najszybsze czasy zwrotu (poniżej 4 lat) to np. firmy w których wdrożenie inteligentnego zarządzania energią dostosowanego do potrzeb energetyki, nie jest możliwe z powodu braku możliwości elastycznego dostosowania procesów technologicznych, w tym sterowania poborem mocy, bez magazynu energii, punkty poboru energii o mocy przyłączeniowej 100 kW lub wyższej; firmy posiadające własne źródła energii, których moc jest ograniczana przez niezdolności sieci do przyjęcia energii.

Przed decyzją o inwestycji rekomendujemy analizę, czy magazyny energii w przedsiębiorstwach w danym profilu pracy rzeczywiście przyniosą zwrot.

Konferencja o magazynach energii w przedsiębiorstwach, optymalizacji kosztów i integracji ESS z EMS

Poruszane w niniejszym wywiadzie zagadnienia Armand Naporowski będzie omawiał w trakcie prelekcji, która odbędzie się 28 listopada w Hotelu Uroczysko w Cedzynie w ramach Konferencji poświęconej między innymi praktycznym aspektom wykorzystania magazynów energii w biznesie, w tym omówieniu zrealizowanych inwestycji w systemy magazynu energii typu All-in-One u biznesowych odbiorców energii.

Zainteresowanych przedstawicieli przedsiębiorstw oraz firm audytorskich, sprzedażowych i instalacyjnych zachęcam to rejestracji na to wydarzenie poprzez formularz dostępny pod poniższym linkiem: https://technius.pl/konferencja-innowacje-energia-w-biznesie-2025/